Primitieve reflexen: het vergeten fundament van je klachten én de sleutel tot herstel

Geplaatst op 29-06-2025

Wie al jaren rondloopt met vage of hardnekkige klachten weet hoe frustrerend het is als er geen duidelijke oorzaak gevonden wordt. Je hebt verschillende therapieën geprobeerd, misschien zelfs diagnoses gehad, maar er verandert weinig. Vaak wordt gekeken naar spieren, houding of zelfs je psyche, terwijl één essentieel element over het hoofd wordt gezien: de primitieve reflexen.

Bij Core Release krijgen deze reflexen de aandacht die ze verdienen. Niet alleen als symptomen die je moet onderdrukken, maar als signalen van een dieperliggende disbalans in je zenuwstelsel, bindweefselstructuur of immuunsysteem. De benadering is uniek in Nederland: geen oefenschema’s of symptoombestrijding, maar een gerichte aanpak op de oorzaak van de reflexactiviteit zelf.

Wat zijn primitieve reflexen?

Primitieve reflexen, ook wel primaire reflexen genoemd, zijn automatische bewegingen die we als baby nodig hebben om te overleven. Denk aan het zuigreflex bij voeding, het grijpreflex bij aanraking van de handpalm, of het moro-reflex bij plotselinge prikkels.

Deze reflexen worden aangestuurd vanuit de hersenstam, een diep en evolutionair oud deel van het brein. Ze helpen het jonge zenuwstelsel zich ontwikkelen en leggen de basis voor balans, coördinatie, spraak en sociaal-emotionele regulatie.

Na verloop van tijd hoort het brein deze reflexen te integreren. Ze verdwijnen dan als automatische reactie en maken plaats voor bewuste motoriek. Maar dat gebeurt niet altijd.

Wat gebeurt er als primitieve reflexen blijven bestaan?

Wanneer primitieve reflexen niet goed worden geïntegreerd, blijven ze actief op de achtergrond. Dat betekent dat het zenuwstelsel voortdurend onbewuste, reflexmatige prikkels blijft afvuren. Het lichaam staat dan als het ware in een verhoogde staat van waakzaamheid, met alle gevolgen van dien.

Bij kinderen kan dat zich uiten in motorische onrust, concentratieproblemen, leerproblemen, slecht slapen of moeite met emoties reguleren. Bij volwassenen kan het leiden tot rugklachten, nekspanning, chronische vermoeidheid, onverklaarbare angstreacties of zelfs burn-outachtige symptomen.

De actieve reflex belemmert het lichaam in zijn bewegingsvrijheid én het brein in zijn vermogen tot kalmte en coördinatie. En omdat deze reflexen vaak niet worden getest in reguliere diagnostiek, blijven ze vaak jarenlang onopgemerkt.

Welke primitieve reflexen zijn er?

Er zijn tientallen primitieve reflexen, maar enkele bekende en veelvoorkomende zijn:

Het moro-reflex: een schrikreactie bij plotselinge prikkels, vaak actief bij mensen met overprikkeling of stressgevoeligheid.
Het ATNR (asymmetrisch tonisch nekreflex): waarbij hoofdbewegingen invloed hebben op spierspanning in de armen en benen, met gevolgen voor houding en lezen.
Het STNR (symmetrisch tonisch nekreflex): betrokken bij de overgang van kruipen naar lopen, maar als het actief blijft, geeft het vaak nek- en rugklachten.
Het grijpreflex: kan zorgen voor onwillekeurige spanning in handen of voeten.
Het galantreflex: een reflex op aanraking van de rug, vaak in verband gebracht met onrustig zitten of slapen.

Ook reflexen die te maken hebben met spraak, slikken, spijsvertering of oogbewegingen kunnen actief blijven en subtiel grote invloed hebben op het dagelijks functioneren.

Primitieve reflexen en klachten bij volwassenen

Hoewel vaak gedacht wordt dat deze reflexen vooral relevant zijn voor kinderen, blijken ze ook bij volwassenen een rol te spelen. Niet zelden worden ze opnieuw actief na een trauma, hersenschudding, burn-out of langdurige stress.

Veel voorkomende klachten die in verband worden gebracht met actieve primaire reflexen zijn:

Chronische nek- of rugpijn
Slaapproblemen of nachtelijk wakker schrikken
Problemen met concentratie, focus of energieverdeling
Angst of paniekaanvallen zonder duidelijke aanleiding
Onrust in het lichaam, tintelingen of spierspanning
Moeite met houding, balans of coördinatie
Overgevoeligheid voor geluid, licht of aanraking

Het herkennen van deze reflexen als onderliggende oorzaak kan het verschil maken tussen blijven zoeken en echt begrijpen waar je lichaam op reageert.

Conventionele aanpak: oefenen en onderdrukken

Veel therapieën die gericht zijn op primitieve reflexen, richten zich op het onderdrukken ervan via herhaalde oefeningen. Dat kunnen balansoefeningen zijn, visuele tracking, kruipen, rollen of specifieke motorische patronen. Het idee is dat het brein via herhaling leert om de reflexen alsnog te integreren.

Bij kinderen kan dat effect hebben, vooral als de reflexen mild actief zijn. Maar bij volwassenen, of bij meer diepgewortelde reflexactiviteit, blijkt dit niet altijd voldoende. Oefenen vergt tijd, discipline en vaak maandenlang herhalen. Maar als de oorzaak van de reflexactivatie niet wordt aangepakt, blijven de reflexen telkens terugkeren.

Neuro Manuele Therapie: niet onderdrukken, maar loslaten

Bij Core Release wordt een andere route gekozen. In plaats van het reflexgedrag te onderdrukken of ‘weg te trainen’, wordt gezocht naar de reden waarom het reflex actief blijft. Die reden ligt vaak dieper: in neurologische verstoring, mechanische blokkade, fasciaal patroon of immuunbelasting.

De therapeuten binnen Core Release gebruiken neurologisch onderzoek om te bepalen welke reflexen actief zijn, en waar de storing zich bevindt. Vervolgens wordt die storing behandeld, niet de reflex zelf.

Dat kan betekenen dat een oude littekenlijn wordt gedeactiveerd, een vastzittende schedelstructuur wordt vrijgemaakt, of dat een immuunprikkel via het zenuwstelsel wordt gereguleerd. Het effect? Het lichaam hoeft niet meer reflexmatig te reageren, omdat de onderliggende stressor is opgelost.

Deze benadering is snel, specifiek en diepgaand. En vooral: blijvend. Want zodra het zenuwstelsel zich veilig voelt, laat het de reflexactiviteit los.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een vrouw van 42 komt binnen met constante rugspanning en slaapproblemen. Ze wordt ‘s nachts vaak wakker alsof ze schrikt, en heeft moeite met diepe ontspanning. Bij neurologisch onderzoek blijkt het moro-reflex actief, gekoppeld aan een oude keizersnede. De bindweefselspanning in haar buik geeft nog steeds een subtiele bedreigingsprikkel aan het zenuwstelsel.

Na één sessie waarin deze prikkel wordt opgeheven, slaapt ze die nacht voor het eerst in jaren door. In de weken daarna vermindert ook de rugspanning. Niet omdat de rug is gemasseerd, maar omdat de reflex die haar lichaam in alarm hield, is gedeactiveerd.

Waarom deze aanpak bij Core Release uniek is

Core Release heeft meerdere vestigingen in Nederland en werkt met een eigen behandelmodel: Neuro Manuele Therapie. Dit model combineert inzichten uit de neurologie, osteopathie, manuele therapie en immunologie. Het uitgangspunt is dat klachten ontstaan door ontregeling op meerdere niveaus tegelijk.

Bij primitieve reflexen betekent dit dat de reflex niet wordt gezien als het probleem, maar als een signaal van een dieperliggende oorzaak. Die oorzaak wordt opgespoord via neurologisch testen en behandeld via specifieke manuele technieken. Daarmee wordt het lichaam niet gecorrigeerd van buitenaf, maar herstelt het zichzelf van binnenuit.

Deze vorm van therapie is geschikt voor kinderen en volwassenen, en kan worden ingezet bij leerproblemen, gedragsklachten, sensorische overprikkeling, chronische pijn en post-traumatische klachten.

Wetenschappelijke onderbouwing en perspectief

Hoewel primitieve reflexen lange tijd vooral in de kindertherapie werden besproken, groeit de aandacht in de neurowetenschappen voor hun rol bij volwassenen. Reflexmatige activiteit blijkt meetbaar aanwezig bij mensen met burn-out, post-covid, whiplash en chronische stressklachten.

Ook de link met het immuunsysteem wordt steeds vaker gelegd. Ontstekingen, restvirussen of toxische belasting kunnen het zenuwstelsel zo prikkelen dat het terugvalt op primitieve overlevingsreacties. Het loslaten van reflexen is dan geen motorische, maar een neuro-immuunintegratieve opgave.

Core Release loopt hierin voorop met een benadering die niet alleen kijkt naar gedrag of beweging, maar het hele systeem betrekt in de zoektocht naar herstel.

Conclusie: reflexen als richtingaanwijzers naar balans

Primitieve reflexen zijn geen fout of aandoening. Ze zijn overlevingsmechanismen die actief blijven als het lichaam zich onveilig voelt. Ze wijzen de weg naar plekken in het systeem waar nog stress, verstoring of onrust is opgeslagen.

De vraag is niet: hoe onderdrukken we de reflex? Maar: wat probeert het lichaam te vertellen?

Bij Core Release wordt precies die vraag gesteld. En beantwoord. Niet met standaardoefeningen, maar met een persoonlijke zoektocht naar de werkelijke oorzaak. Via neurologisch testen, manuele integratie en systeemgerichte therapie.

Voor wie al lang zoekt en zich nog nooit écht begrepen voelde, kan dit het begin zijn van iets anders. Van herstel. Van rust. Van thuiskomen in je lichaam.

Meer weten?

Wil je ontdekken wat een behandeling voor primitieve reflexen kan betekenen voor jou of je kind? Core Release heeft meerdere praktijken in Nederland en biedt gespecialiseerde diagnostiek en therapie op het gebied van primaire reflexen, neurologische regulatie en systeemherstel.

Lees meer of maak een afspraak via:
https://corerelease.nl/primitieve-reflexen-behandeling/